Γράφει η Μαρία Ντάμπου, Αναλύτρια και μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΙΣΑ
Η παγκόσμια προσοχή στρέφεται συχνά στις εντάσεις στην Ταϊβάν ή στις έριδες στη Νότια Σινική Θάλασσα. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες διαμορφώνεται ένα νέο γεωπολιτικό μέτωπο στην Κίτρινη Θάλασσα, όπου η Κίνα εφαρμόζει μία υπολογισμένη στρατηγική “γκρίζας ζώνης”, αναπτύσσοντας δομές και μέσα με διττό (πολιτικό και στρατιωτικό) χαρακτήρα, πολύ κοντά στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Νότιας Κορέας.
Ποια είναι η ουσία του ζητήματος;
Η Κίτρινη Θάλασσα, που βρίσκεται ανάμεσα στην ανατολική Κίνα και την Κορεατική Χερσόνησο, ιστορικά δεν είχε αποτελέσει θερμό σημείο σύγκρουσης. Όμως, το τελευταίο διάστημα, κινεζικά “μετεωρολογικά” πλωτά συστήματα έχουν τοποθετηθεί σε απόσταση έως και 230 ναυτικών μιλίων από τις κορεατικές ακτές — περιοχή εντός της νοτιοκορεατικής ΑΟΖ.
Η Σεούλ υποπτεύεται ότι πρόκειται για στρατιωτικούς αισθητήρες ή συστήματα παρακολούθησης υποβρυχίων, τα οποία ενισχύουν τη ναυτική και τεχνολογική παρουσία της Κίνας, σε μια περιοχή καίρια για τις διαδρομές πετρελαίου, εμπορίου και στρατιωτικής κινητικότητας. Παράλληλα, κινέζικα σκάφη ακτοφυλακής και, σε κάποιες περιπτώσεις, ένοπλοι πολίτες, φέρονται να έχουν εμποδίσει νοτιοκορεατικά ερευνητικά πλοία να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους.
Η “στρατηγική της αοριστίας” από το Πεκίνο
Το Πεκίνο φαίνεται να επιλέγει τη γνωστή τακτική των “τετελεσμένων σε χαμηλή ένταση” – δημιουργώντας κατάσταση de facto ελέγχου, χωρίς να προκαλεί άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Η χρήση μη στρατιωτικών μέσων (π.χ. πολιτών, μετεωρολογικών πλωτών σταθμών) εντάσσεται στο πλαίσιο της λεγόμενης “γκριζοποίησης” του χώρου, με σκοπό την ανατροπή του status quo χωρίς άμεση χρήση βίας.
Το μοντέλο αυτό έχει ήδη εφαρμοστεί από την Κίνα με επιτυχία στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου τεχνητά νησιά μετατράπηκαν αργότερα σε στρατιωτικές βάσεις. Το γεγονός ότι τώρα βλέπουμε παρόμοιες ενέργειες στη βόρεια περιφέρεια της Ασίας (πιο κοντά σε χώρες-συμμάχους των ΗΠΑ όπως η Νότια Κορέα) δείχνει επέκταση του γεωστρατηγικού σχεδιασμού της Κίνας.
Ποιοι είναι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι;
- Κλιμάκωση με τη Νότια Κορέα – Η Σεούλ ήδη διαμαρτύρεται επίσημα, ενώ εξετάζει αντίμετρα. Οι ΗΠΑ με την έντονη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή ενδέχεται να εμπλακούν εάν η κατάσταση ξεφύγει.
- Υπονόμευση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) – Η εσκεμμένη ασάφεια για τις δραστηριότητες των πλωτών σταθμών μπορεί να λειτουργήσει ως προηγούμενο αποδυνάμωσης του Δικαίου της Θάλασσας.
- Αποσταθεροποίηση του βόρειοανατολικού άξονα της Ασίας, με έμμεσες συνέπειες για το τρίγωνο ΗΠΑ–Ιαπωνίας–Ν. Κορέας.
Πού βαδίζουμε από εδώ και πέρα;
Η διεθνής κοινότητα οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη τη σιωπηλή αλλαγή ισορροπιών στην Κίτρινη Θάλασσα. Η οριοθέτηση χωρικών και οικονομικών ζωνών, η παρακολούθηση των κινεζικών πλωτών υποδομών, και η επαναβεβαίωση των αρχών του διεθνούς δικαίου, είναι επείγουσες προτεραιότητες.
Παράλληλα, απαιτείται συντονισμένη περιφερειακή στρατηγική από τα κράτη της Ανατολικής Ασίας και τους Δυτικούς συμμάχους τους — όχι για αντιπαράθεση με την Κίνα, αλλά για τη διατήρηση μιας ισορροπίας που βασίζεται στη διαφάνεια, το δίκαιο και τον σεβασμό των θαλάσσιων ορίων.
Συμπεράσματα
Το διακύβευμα στην Κίτρινη Θάλασσα δεν είναι απλώς τεχνικό ή συμβολικό: είναι δομικό για το μέλλον των θαλασσίων κανόνων, της στρατηγικής ισορροπίας στην Ασία και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Όσο πιο αθόρυβα ενισχύεται η κινεζική παρουσία σε αμφισβητούμενα ύδατα, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη για στοχευμένη και θεσμικά τεκμηριωμένη αντίδραση.
Πηγές
- Jun, J. (2025, July 4). The Yellow Sea is the new flashpoint for China’s regional power play. The Wall Street Journal. https://www.wsj.com/world/asia/the-yellow-sea-is-the-new-flashpoint-for-chinas-regional-power-play-5af7e8b5
- (2025, April 24). South Korea expressed concern over Chinese structure in disputed area of sea. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-korea-expressed-concern-over-chinese-structure-disputed-area-sea-2025-04-24/
- Times of India. (2025, May 24). South Korea raises concerns over China’s ‘No-Sail Zone’ in Yellow Sea. https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/south-korea-raises-concerns-over-chinas-no-sail-zone-in-yellow-sea/articleshow/121376731.cms
- Davies C. and Hille K.(2025, April 22). China’s Yellow Sea fish farms stoke anger in South Korea. Financial Times. https://www.ft.com/content/55b17d8a-c8c2-457c-adda-7134eb7580ad
- Center for Strategic and International Studies (CSIS). (2025, June). Chinese platforms in the Yellow Sea’s South Korea-China PMZ. Asia Maritime Transparency Initiative. https://amti.csis.org/chinese-platforms-in-the-yellow-seas-south-korea-china-pmz/
